Asansör Tarihi

Asansör, katlar arasında mal veya insan taşımak için kullanılan araçtır. Asansörün ilk işareti milattan önce 200 yılına kadar gider ve Vitruvius adında Romalı bir mimara atfedilir. Ancak Vitruvius ilk asansörü Arşimed'in kurduğunu söyler. Asansörler bundan sonra binlerce yıl boyunca katlar arasında eşya taşımak için insanlar tarafından kullanılmaya devam etti. Sonraki dönemlerde bazı kaynaklara göre asansörler, kenevir halatlar üzerindeki faytonlarla ve insan veya hayvanlarca sürülürler. Bu tür asansörlerin Mısır’daki Sina manastırına kurulduğu düşünülmektedir. Asansörlerin prototipleri 17. yüzyılda İngiltere ve Fransa’daki saraylarda kurulmuştur.

19. yüzyıla kadarki asansörler neredeyse derme çatmalardı. Genelde yukarı doğru çekilen basit bir ipten oluşuyorlardı ve insanlardan, hayvanlardan ve sudan güç sağlıyorlardı.

Asansör teknolojisinde ilk büyük gelişmelerden biri 18. yüzyılın sonlarına doğru Rus bir mucit olan Ivan Kulibin, ipin yerine vida sistemi kullanan bir asansör geliştirmesiyle yeni bir yön kazanmıştır. Kulibin’in asansörü Winter Sarayı’nda kuruldu ve birkaç yıl sonra Moskova’nın bir banliyösü olan Arkhangelskoye’de ikinci bir Kulibin asansörü kuruldu.

New York’lu Henry Waterman 1850 yılında asansör için 'sabit halat sistemini' üretmesini üretti. 1853’te ise Elisha Otis kablonun kopması durumunda asansör kabininin boşluğa düşme ihtimalini ortadan kaldıran güvenlikli bir asansör tasarladı. Bu asansörün tasarımı günümüzde de kullanılan asansörlere benzer. Asansörün hızlı inişlerine önlem olarak yönlendirici bir cihaz yaratır, bu cihazı 1854 yılında New York’ta Crystal Palace’daki fuarda sergiler.

Bugün Otis asansörleri dünya çapında bilinmekte ve asansör pazarının %20’sinden fazlasını elinde bulundurmakta. Otis asansörleri dünyanın her tarafında yaklaşık olarak 1.25 milyon binada görülebilir ve neredeyse yetmiş bin işçi istihdam etmekteler.

Asansör, eski zamanlardan bu yana büyük bir yol kat etti ve tarihi de çok ilgi çekicidir.